Skip to content
20'lik Diş

Uçuk Neden Çıkar, Nasıl Geçer, Uçuk Bulaşıcı mıdır?

Hayatınızı olumsuz etkileyen uçuk hastalığı ve tedavi yolları hakkında merak ettiğiniz her şey!

Herpes simpleks adı verilen bir virüsün neden olduğu uçuk, oldukça ağrılı ve rahatsız edici bir enfeksiyonel hastalıktır. Ağız kenarlarında, dudak, burun kenarları, genital organlar ve yüzde çıkan uçuklar, içi su dolu kabarcıklar şeklinde kendini gösteren ve zamanla kabuklaşan oluşumlardır. Hastalığa neden olan virüs sıklıkla bebeklik döneminde ya da ergenlikten itibaren cinsel yolla bulaşarak yayılımını sürdürür. Hastalığın kesin bir tedavisi yoktur. Uçuk geçirme, sadece hastalığın atak dönemlerinde uygulanan geçici çözümler sonucu ortaya çıkan gerilemedir. Bağışıklık sisteminin baskılandığı ya da stres, depresyon, yorgunluk gibi durumlarda, hastalık kendini yeniden gösterebilir. Bununla birlikte, uçuk oluşumu başladığında eczaneden de reçetesiz olarak temin edebileceğiniz merhemlerle iyileşme sürecini hızlandırabilirsiniz.

Uçuk Nedir?

Tıp literatüründe iki farklı başlık altında ele alınan uçuk, Tip 1 ve Tip 2 olmak üzere adlandırılır. Birinci tipte uçuk oluşumu genellikle dudaklarda, ağız kenarlarında ve yüzün çeşitli bölgelerinde ortaya çıkar. Bu tip uçuklar sıklıkla bebeklikte maruz kalınan Herpes virüsü nedeniyle oluşur. Bebeklik döneminde uçuk mikrobu taşıyan birey tarafından öpülen ya da dokunma ile temas edilen 1-5 yaş arası bebek ve çocuklar, ileriki yaşlarında da uçuk çıkarmaya meyillidirler.

İkinci tip virüs genital yolla bulaşan bir hastalıktır. Birinci tipte olduğu gibi bu virüs de bir kez vücuda girdiğinde sinir sistemine yerleşir ve vücuttan atılımı söz konusu değildir. Hastalık korunmasız cinsel ilişki yoluyla ve bu mikrobu vücudunda taşıyan bireyden doğrudan bulaşır. Herpes virüsü, genital organlarda içi su dolu ve ağrılı kabarcık oluşumları şeklinde ortaya çıkar. Her iki tip virüs de hem yüz hem de genital bölgede ortaya çıkabilir.

Uçuk Neden Çıkar?

Hastalığın başlangıcı itibarıyla vücuda yerleşen Herpes mikrobu, vücut direncinin zayıfladığı ve bağışıklık sisteminin yeterince işlev sağlamadığı durumlarda atak yapabilir. Herpes virüsü taşıyıcılarının kullanmış olduğu mutfak eşyası ve havlu gibi malzemeler sağlıklı kişiler tarafından kullanıldığında da hastalık kolayca bulaşabilir. Bununla birlikte öpüşme, ortak tıraş makinesi kullanımı ve cinsel ilişki, hastalığın bulaşmasında etkili olan diğer nedenler arasındadır.

Uçuk Tedavisi

Uçuğa neden olan Herpes virüsü vücuda bir kez girdiğinde, yeniden dışarı atılamaz ve sinir sisteminde ömür boyu saklanır. Bununla birlikte, hastalığın atak yapmasını olabilecek en yüksek düzeyde engellemek ya da oluşan uçukların daha kısa sürede iyileşmesini sağlamak üzere ilaçlı ve ilaçsız yöntemler uygulanabilir.

Peki, uçuk nasıl geçer ya da önlenebilir mi? Uçuk oluşumunu önlemek ve meydana çıktığında hastalığın seyrini hafifletmek adına uygulanan üç tip tedavi yöntemi mevcuttur. Bunlar baskılayıcı tedavi, aktif dönemde tedavi ve engelleyici önlemler şeklinde üç ana başlığa ayrılır.

●     Aktif Dönemde Tedavi

Uçuk ortaya çıktığında uygulanacak tedavi yöntemleri sınırlıdır. Aktif dönemde tedavi; evde uygulanabilecek ve ağrı, acı gibi semptomları hafifletecek basit doğal tedaviler, ağrı kesiciler ve antiviral ilaçlar olarak sıralanabilir.

●     Baskılayıcı Tedavi Yöntemleri

Hastalığın şiddeti, bağışıklık sisteminin gücüne göre kişiden kişiye farklılık gösterir. Atakları çok şiddetli geçiren ve oluşan sulu yaraların yanı sıra ağrı, ateş, halsizlik, boğaz ağrısı gibi diğer semptomları gösteren kişilerde, baskılayıcı antiviral ilaç tedavileri uygulanabilir. Bu tip ilaçlar, hem uzman bir dermatolog tarafından reçete edilebilir hem de gerekli hallerde eczaneden reçetesiz olarak da temin edilebilir. Uzman doktor gerekli görürse tedaviyi 1 yıla kadar devam ettirebilir.

●     Engelleyici Önlemler

Herpes virüsüyle yaşamaya alışmak ve hastalığın şiddetini azaltmak için en iyi yöntem, “Uçuğu ne tetikler ve nasıl önlemler almak gerekir?” sorularının cevabını bilmektir. Hastalığın ortaya çıkmasını geciktirecek önlemler almak korunmada en etkili yöntemdir. Bu önlemleri şu şekilde sıralamak mümkündür:

●     Stresten uzak durmak

●     Kaliteli ve yeterli miktarda uyku

●     Sağlıklı ve besin değeri olan gıdalarla beslenmek

●     Aşırı güneş ışığından korunmak

●     Başkalarıyla ortak eşyalar kullanmamak

●     Grip gibi viral enfeksiyonlardan korunmak

●     Heyecan ve travmalardan mümkün olduğunca uzak kalmak

●     Korunmasız cinsel ilişkide bulunmamak

Dudakta Uçuk Neyin Belirtisi?

Herpes virüsünün neden olduğu uçuk, vücudun en çok yüz bölgesinde ve dudak kenarlarında görülür. Hastalığın bu bölgelerde ortaya çıkışıyla birlikte, kaşıntı, yanma ve batma hissi gibi şikayetler de ortaya çıkar. Nüksün en bulaşıcı olduğu dönemler, kabarcıkların oluşmaya başladığı aşamadır. Özellikle bu dönemde uçuk oluşumuna dokunmak çok tehlikeli bir durumdur. Hastalığın başkalarına da kolayca bulaşmasını sağlayan bu temas, göz ile gerçekleştiğinde körlüğe ve farklı göz problemlerine varan sıkıntılara neden olabilir. Sigara ve alkol gibi zararlı madde kullanımı, öpüşme, virüs taşıyıcı birinin kullandığı eşyaları kullanma, hastalığın ortaya çıkışında etkilidir.

Dudak Uçuğu için Evde Ne Yapılır?

“Uçuk ne iyi gelir?” sorusu akla geldiğinde, öncelikle evde uygulanabilecek basit tedavi metotları öne çıkar. Dudak ve dudak kenarlarında uçuk oluşumu başladığında, semptom görülen bölgeye buz kompresi yaparak yanmanın kısmen azaltılması söz konusu olabilir. Bunun dışında, eczaneden alacağınız antiviral uçuk merhemlerini uygulayarak hastalığın kısa sürede geçmesine yardımcı olabilirsiniz. Kabarcıklı bölgenin mikroplardan arındırılması için alkol bazlı dermatolojik ürünler uygulamak da yarar sağlayabilir. Yine de bu tip ürünleri kullanmak için eczacıya ya da uzman bir dermatoloğa danışılması gerekir.

Dudakta Sık Sık Uçuk Neden Çıkar?

Hastalığın ortaya çıkması, bağışıklık sisteminin zayıfladığının bir göstergesidir. Makyaj malzemeleri, diş fırçası, banyo süngeri gibi hijyenik kalması gereken ürünleri, başkalarıyla ortak kullanmamak atakların ortaya çıkmasını da engelleyen önlemler arasındadır. Peki, uçuk neden çıkar ve uçuk sebepleri nelerdir? Bu soruların cevapları genellikle şu şekilde sıralanır:

●     Yoğun strese maruz kalma

●     Dengesiz ve yetersiz beslenme

●     Uykusuzluk

●     Aşırı yorgunluk

●     Fiziksel ve ruhsal travmalar

●     Yoğun güneş ışığı ve ultraviyole ışınlarına maruz kalma

●     Kanser, AIDS ve organ nakilleri gibi tedavi sürecinde bağışıklık sisteminin baskılandığı durumlar

●     Gribal ve ateşli hastalıklara yakalanmak

●     Ameliyat, çeşitli fobiler gibi ani korkulara maruz kalmak.

Uçuk Bulaşıcı mı?

Uçuk, vücudun bağışıklık sisteminin güçsüzlüğü ile ortaya çıkan bir hastalık olmakla birlikte Herpes virüsünün kişiden kişiye farklı yollarla bulaşmasıyla yayılır. Peki, uçuk nasıl bulaşır? Vücudun sinir sistemine yerleşen ve atak için gerekli koşulların ortaya çıkışıyla yeniden nükseden hastalık, sıklıkla bebeklik döneminde bulaşır. Herpes virüsü taşıyan kişilerin bebekleri öpmesi ve ciltlerine dokunarak onlara temas etmesiyle birlikte, virüs çocukların sinir sistemine giriş yapmış olur. Uçuk virüsünün vücutta nüksettiği zamanlarda bu yaraya elle dokunmak, başkalarıyla tokalaşmak veya başkalarını öpmek gibi fiziki temaslar hastalığın yayılmasına neden olabilir. Bu nedenle uçuk çıktığında mümkün olduğunca izole olmak, yaraya dokunmamak ve kullanılan eşyaları kişiselleştirmek önemlidir. Korunmasız cinsel ilişki, Tip-2 virüs başta olmak üzere hastalığın en çok yayılmasına neden olan davranışlardan biridir.

Uçuk Belirtileri Nelerdir?

●     Yanma, batma, kaşıntı

●     Uçuğun oluştuğu yerde acı ve hassasiyet

●     Üzüm şeklinde içi su dolu ve ağrılı kabarcıklar

●     Kızarıklık

●     Bazı vakalarda bademcik ve boğaz ağrısı

●     Dil ve ağız içinde yara

●     Yutkunma ve yemek yeme zorluğu

●     Konuşmada zorluk

●     Diş etlerinde kızarma, yanma ve yara oluşumu

Uçuk Kaç Günde Geçer?

Bağışıklığın baskılandığı durumlarda hastalık aniden gelişir ve sıklıkla birkaç gün içinde sönümlenir. Aniden belirtilerle ortaya çıkan içi su dolu kabarcıklar, bir iki gün içerisinde sert kabuk bağlamaya başlar. Bu hastalığın iyileşmeye başladığı süreçtir. Uçuk yarası, üzerinde elle oynama yapılmadığı takdirde iz bırakmadan iyileşir. Antiviral merhemler iyileşme sürecini hızlandıran tedavi yöntemlerinden biridir. Yara üzerine elle dokunma, dil ile kurcalama yapılmaması gereken fiziksel temaslardan birkaçıdır. 2-3 gün içinde iniş devresine geçen alevlenme genellikle 7 günde tamamlanır ve hastalık tekrar ortaya çıkana kadar iyileşmiş olur.

Uçuktan korunmak için öncelikli olarak kişisel eşyaları kimseyle paylaşmamak önemlidir. Özellikle diş fırçası, havlu gibi direkt olarak yüz ve ağız bölgesiyle teması olan eşyaları, evinize gelen misafirler için yedek olarak bulundurabilirsiniz. Bu basit önlemlerle hem kendinizi hem de konuklarınızı olası bir uçuk oluşma riskinden rahatlıkla koruyabilirsiniz.