Skip to content
20'lik Diş

Tükürük Yutkunma Zorluğu: Yutkunma güçlüğüne ne iyi gelir?

Kişilerin günlük hayat kalitesini olumsuz yönde etkileyen sağlık sorunlarından biri olan yutkunma güçlüğü hakkında merak edilenleri sizler için derledik.

Vücudumuzda hayatın devamlılığı ve konforu için vazgeçilmez olan çok çeşitli fizyolojik olay meydana gelir. Çeşitli sağlık sorunları nedeniyle bu mekanizmalarda yaşanan aksaklıklar, kişinin hayat kalitesinde olumsuzluklar doğurabilir ve vücut sağlığını tehdit edebilecek bazı sağlık problemlerini tetikleyebilir. Bahsedilen bu aksaklıklardan biri de yutkunma güçlüğüdür.

Yutkunma Güçlüğü Nedir?

Yutma refleksi; ağız boşluğu, yutak ve geniz bölgesinde yer alan çeşitli kasların senkronize ve uyumlu kasılmaları ile gerçekleşen; ilk fazı istemli başlayıp, ardından yemek borusu boyunca istemsiz olarak devam eden bir fizyolojik mekanizmadır. Sağlıklı bir insanda yutma refleksinin gerçekleşebilmesi hem sağlam bir sinir sistemine ve anatomisine, hem de ilgili kasların doğru çalışmasına bağlıdır. Yine bu bağlamda, bahsedilen bölgeleri etkileyen sağlık sorunları yutkunmada zorluk ile karşımıza çıkabilir.

Yutkunmada zorlanma genel olarak tükürük yutkunma zorluğu şeklinde klinikte izlenir. Benzer şekilde, kişiler sıvı veya katı gıdaların alımında ve yutulmasında problemler yaşayabilir. Yutma fonksiyonundaki aksamalar sonucu, gıda ve tükürük gibi vücut salgıları genze veya gırtlağa kaçabilir. Solunum yoluna kaçan gıda artıkları ve tükürük gibi salgılar akciğere ulaştığında, hayatı tehdit edebilen aspirasyon pnömonisi gibi ciddi enfeksiyonlarla sonuçlanabilir.

Yutkunma Zorluğu Neden Olur?

Yutma refleksi 50’nin üzerinde kas ve sinir dokusunun beraber çalışmasıyla sağlandığından, bu dokuları etkileyebilecek rahatsızlıklarda yutma güçlüğü görülebilir. Yutma mekanizması ağız içinde başlayıp yemek borusunda devam ettiğinden geniş bir anatomik bölgeyi ilgilendirir. Bu bakımdan tüm bu bölgeleri etkileyebilen aşağıdaki durumlarda boğazda yutkunamama sorunu ortaya çıkabilir.

●     Asit reflü: Mide içeriğinin yemek borusuna kaçtığı durumlarda yemek borusunda meydana gelen tahriş, zedelenme ve ödemlenme durumlarında yutmada zorluk ortaya çıkabilir.

●     Özofajit: Yemek borusunun iltihaplanmasıyla sonuçlanan her türlü enfeksiyon ve hastalıkta yutkunmada güçlük gelişebilir.

●     Ağız içi enfeksiyonlar: Ağız içindeki dokuların etkilendiği virüs veya mantar enfeksiyonları yutkunmayı zorlaştırabilir. Yine ağız içinde gelişen apselerde de yutmak oldukça ağrılı ve zorludur.

●     Guatr: Tiroit bezinin anormal büyümesi anlamına gelen guatr, yemek borusuna baskı oluşturarak yutmayı zorlaştırabilir. Yine tiroit nodülleri de benzer şekilde klinik tablo yapabilir.

●     Yemek borusundaki sorunlar: Akalazya veya yemek borusunun kas hastalıklarında yutma mekanizması tam gelişemez ve besinler yemek borusunda birikir.

●     Nörolojik hastalıklar: Multipl skleroz, Parkinson hastalığı gibi nörolojik problemlerde yutmadan sorumlu kaslar doğru çalışamaz ve yutkunma güçlüğü meydana gelir.

●     Cerrahi sonrası dönem: Ameliyatla ağız bölgesindeki sinir dokularının zarar görmesi sonucu yutma güçlüğü görülebilir.

●     Kanser: Ağız boşluğunda, yutakta, gırtlakta, yemek borusunda veya midede kanser gelişmesi sonucu besinlerin geçtiği pasaj engellenir ve yutma güçlüğü gelişebilir.

●     Radyoterapi: Kanser dokularının giderilmesinde kullanılan radyoterapi, hem ağız boşluğundaki dokularda hasara yol açabilir, hem tükürük salgısında ciddi azalma yapabilir, hem de yemek borusunun epitel dokusunu zedeleyerek yutma güçlüğü ile sonuçlanabilir.

●     Epiglottit: Gırtlak bölgesini oluşturan kıkırdak dokulardan biri olan epiglottisin iltihaplanması ciddi yutma güçlüğü yapar.

 

Yutma Bozuklukları Hangi Belirtilere Yol Açar?

Yutkunma güçlüğü gelişen hastalarda aşağıdaki belirtiler sıklıkla izlenir:

●     Tükürüğün yutulamaması ve ağız kenarından akması

●     Seste kabalaşma

●     Boğazda takılma hissi

●     Gıda artıklarının ağza gelmesi

●     Göğüs bölgesinde veya boğazda yanma hissi

●     Öksürük veya yutkunma esnasında boğulma hissi

●     Yutkunma esnasında ağrı

●     Kilo kaybı

Yutkunma Sorunu Tedavisinde Neler Yapılır?

Yutkunma ile alakalı sorunların çözümünde altta yatan sebebin doğru olarak belirlenmesi en önemli noktadır. Altta yatan hastalığın spesifik tedavisi yapılmalıdır. Bu anlamda yutkunma güçlüğü olan hastaların uzman bir hekim tarafından değerlendirilmesi oldukça önemlidir.

Yutma zorluğu mide reflüsünden kaynaklandığında ilaç tedavisi verilebilir. Ağız içinde veya yemek borusunda gelişen anatomik sorunlarda cerrahi yöntemler tedavide önceliklidir. Enfeksiyon hastalıklarında antibiyotik tedavisi faydalıyken; nörolojik hastalıklara bağlı yutma güçlüklerinde ilgili hastalığın tedavisinin yanında, fizik tedavi rehabilitasyonu ile kasların güçlendirilmesi tercih edilir.

Ağız içinde gelişen enfeksiyonlara bağlı yutkunma güçlüklerinin gelişimini önlemeye yönelik, ağız hijyenini korumaya yardımcı kömür tozu ve çinkoyla zenginleştirilmiş Signal Nature Elements Charcoal White & Detox diş macununu kullanabilirsiniz.

Eğer sizin de yutkunma zorluğu şikayetiniz varsa, uzman bir hekim tarafından değerlendirilmek üzere size en yakın sağlık kuruluşuna başvurabilirsiniz. Sağlıklı günler dileğiyle!