Skip to content
20'lik Diş

Diş İsimleri ve Diş Anatomisini Tanıyalım

Diş isimlerinin ve diş anatomisinin doğru bilinmesi, hasta ve hekim için diş sağlığının takibinde büyük önem taşır.

Dişin yapısı ile ilgilenen bilim dalı diş anatomisidir. Diş anatomisinin konusunu dişin gelişimi, görünümü, yapısı ve sınıflandırması oluşturur. Ayrıca diş anatomisi, dişlerin isimlendirmesini ve numaralandırılmasını sağlayan bir bilim dalıdır. Dişlerin isimlendirilmesi ve sınıflandırılması diş hekimlerine tedavi planlamalarında kolaylık sağlar.

Diş isimleri nelerdir?

Yiyeceklerin mekanik parçalanmasını sağlayan, çiğneme, yutkunma ve konuşmamıza yardımcı olan dişler vücudun en güçlü kısımlarından biridir.

Yetişkin bir insanda 32 diş bulunurken, çocuklarda ilk diş ya da süt olarak adlandırılan 20 diş bulunur.

Yetişkinlerde:

●     8 kesici,

●     4 köpek,

●     8 küçük azı dişi,

●     12 azı dişi (4’ü yirmi yaş dişi olmak üzere)

bulunur.

Süt dişleri, bebek yaklaşık 6 aylıkken çıkmaya başlar. Alt kesici dişler genellikle ilk gelen süt dişleridir. Çocuk 3 yaşına geldiğinde genellikle 20 süt dişinin tamamı çıkmış olur. Çocuklarda 6-12 yaşlarında dökülen süt dişlerinin yerine gelen kalıcı (daimî, gerçek) dişler 21 yaşına kadar tamamlanır.

Dişler şekillerine ve fonksiyonlarına göre farklı isimlerle adlandırılır.

Kesici dişler

Üst çenede 4, alt çenede 4 olmak üzere ağzın ön kısmında 8 adet kesici diş bulunur. Kesici dişler, küçük keskiler şeklindedir. Yiyecekleri ısırmayı sağlar. Bebeklerde 6. ayda ilk çıkan dişler kesici dişlerdir. Yetişkinlerde ise 6-8 yaşlarında 8 kesici diş tamamlanır.

Köpek dişleri

Köpek dişleri üst çenede 2, alt çenede 2 olmak üzere kesici dişlerin hemen yanında yer alır. Yiyecekleri parçalama, yırtma işlevine sahiptir. Köpeklerdeki sivri dişlere konum ve işlev bakımından benzerliği sebebiyle köpek dişleri olarak adlandırılır.

Küçük azı dişleri

Üst çenede 4, alt çenede 4 olmak üzere 8 küçük azı dişi bulunur. Kesici ve köpek dişlerinden daha büyük olan küçük azı dişleri düz bir yüzeye sahiptir. Yiyecekleri daha küçük parçalara ayırmayı, öğütmeyi ve yutmayı kolaylaştırmayı sağlar. Bebeklerde küçük azı dişi bulunmaz. Bebeklerdeki azı dişlerinin yetişkinlerdeki küçük azı dişleri alır. Küçük azı dişleri 10 yaşından itibaren çıkmaya başlar.

Azı dişleri

Üst çenede 6, alt çenede 6 olmak üzere 12 azı dişi bulunur. Dil, yemek yerken yiyecekleri ağzın arkasına attığında azı dişleri yiyecekleri daha küçük parçalara ayırarak yutmayı kolaylaştırır. Azı dişlerinin en arkadaki 4 tanesi yirmi yaş dişleri olarak adlandırılır. Bu dişler en geç çıkan dişlerdir. 17-25 yaşları arasında tamamlanır.

Diş Hangi Bölümlerden Meydana Gelir?

Diş,

1.    mine,

2.    dentin,

3.    pulpa,

4.    sement

olmak üzere 4 bölümden meydana gelir.

Mine:

Mine, dişin en dış katmanı ve vücutta bulunan en sert yapılır. Dişin tamamını kaplayan koruyucu bir katman olarak görev yapar. %96'sı kalsiyum tuzlarından geri kalan kısmı ise su ve organik maddelerden oluşur. Mine katmanında 12 farklı aminoasit yer alır. Yarı saydam görünümdedir. Diş minesinde sinir hücreleri bulunmaz. Bu nedenle diş minesi duyarlı değildir. Mine gelişimi anne karnındayken başlar. Kalsiyum tuzları dişin yapısına girerek çökelir, birikir ve sert mine katmanını meydana getirir. Minede canlı hücre yoktur, kendini onaramaz. Zamanla mine içerisinde bulunan maddeler azalır ve mine daha kırılgan bir hal alır. Diş yüzeyini kaplayan minede yaşlandıkça aşınma, matlaşma, renk değişimi (sararma, grileşme) görülebilir. Dişin minesinde meydana gelen aşınma ve yıpranma sıcak ve soğuk yiyeceklere karşı hassasiyete ve çürüklere neden olabilir.

Dentin:

Diş minesinin altında bulunan dentin dışa rengini veren kısımdır. Dentin, dişin yaklaşık %75’idir. Yapısındaki kalsiyum mineralleri dentinin kemikten daha sert olmasını sağlar. Dentin içerisinde birçok kanalcık bulunduran canlı bir yapıdır. Bu kanalcıklar sinir ve damarların bulunduğu kupaya kadar uzanır. Mine tabakası aşınıp, diş çürükleri daha dentine ulaştığında diş hassasiyeti başlar.

Pulpa:

Pulpa; dişin orta, merkez kısmıdır. Dişin bu kısmında kan damarları, sinirler ve odontoblast hücreleri bulunur. Kan damarları besini taşıyarak canlılığı sağlar. Ayrıca dişi enfeksiyonlara karşı korur. Pulpanın dış kısmında bulunan dentin oluşumunu sağlayan odontoblastlar diş çürümeye başladığında dentin oluşturarak dişi korur. Pulpa kısmında sinir hücreleri bulunur. Bu nedenle dişin en hassas ve en duyarlı kısmıdır. Çürükler pulpaya ulaştığında şiddetli ağrı görülebilir.

Sement:

%65'i organik maddeden oluşan sement, diş kökünün etrafını tamamen kaplayarak diş kökünün kemiğine tutulmasından sorumludur.

Diş anatomisi ve işlevlerin tam olarak bilinmesi ağız sağlığının korunmasını anlamanızı sağlayacaktır.

●     Doğru diş fırçası kullanarak ve dişleri fırçalarken aşırı baskı uygulamamaya özen göstererek,

●     Asitli ve şekerli ve sert kabuklu yiyeceklerden uzak durarak,

●     Diş minesini güçlendiren florür içeren bir diş macunuyla dişi fırçalayarak,

ağız sağlığı korunabilir. Dişin yapısına zarar vermeden diş minesindeki aşınmalar ve çürükler önlenebilir.

Sizde ağız sağlığınızı korumak için Signal’in geniş ürün yelpazesinden dilediğiniz ürünü kullanabilirsiniz.